Ikzelf voel me vaak een dolende; niet begrijpend, niet willen begrijpen. Of niet bij machte daartoe’, omschrijft de 72-jarige choreograaf Rudi van Danzig zijn levensgevoel in het jongste nummer van het tijdschrift Nexus.
Waar de premier vooral vooruit wil kijken, vroeg de redactie van Nexus aan 24 zeventigplussers uit binnen- en buitenland om terug te kijken op hun leven, te reflecteren op ‘hun tijd’ en zo mogelijk lessen te trekken voor het nageslacht.
Het resultaat is een dik pak, vaak zeer persoonlijke brieven. Met daarin scherpe zelfportretten van de auteurs, verhalen van levens waarover de wereldoorlogen en de holocaust een donkere schaduw hebben geworpen. En waarin het begrip vrijheid na al die verschrikkingen een centrale plaats heeft ingenomen.
En de toekomst? Je ziet de meeste auteurs worstelen met die vraag. Ze doen hun uiterste best om hun kleinkinderen een min of meer zonnig perspectief te bieden. Maar het lukt ze in de meeste gevallen niet. ‘Wat ik verwacht, is dat de beschaving zichzelf in de komende eeuw zal vernietigen, en wat ik hoop, is dat dit niet gebeurt’, schrijft de Zuid-Afrikaans emeritus hoogleraar Engelse taal en letterkunde Laurence Lerner (1925). Veel andere briefschrijvers zien dat ook zo.

Michiel Goudswaard