Zie ook de recensie in Het Financieele Dagblad van 23 december jl.: Over het beperkte denken en een oude stoel.
P E R S B E R I C H T Zojuist (december 2006) is verschenen: Nexus 46 ‘Durf ongelukkig te zijn’ ‘De geschiedenis van de opeenvolgende pogingen de onsterfelijkheid of het bestaan van God te bewijzen, vormt al met al een van de meer gênante kronieken van de condition humaine. De snelheid van het denken, zijn onvermoeibare neiging tot narrativiteit, leidt tot de vernederende, bijna gekmakende slotsom dat alles kan.’ (George Steiner, in Nexus 46) Kan de mens gelukkig zijn? Moet de mens gelukkig zijn? Een mens die denkt, kan niet ontsnappen aan een ingeschapen, fundamentele treurnis, aldus de filosoof George Steiner. Nexus 46 publiceert Steiners eerder dit jaar geschreven, ultieme bekentenis: ‘Waarom denken treurig maakt. Tien (mogelijke) redenen’. Van dit geestelijk testament zijn in Frankrijk en Duitsland inmiddels 50.000 exemplaren in boekvorm verkocht. Elders in deze aflevering van Nexus beargumenteert de Pools-Britse filosoof Leszek Kolakowski dat geluk als onveranderlijke toestand voor de mens niet is weggelegd. De romancier E.M. Forster betoogt in een briljant essay (hier voor het eerst vertaald) waarom hij niet gelooft in geloof, terwijl de wetenschappers Alastair Hannay, Joseph Wood Krutch en Darrin McMahon een maatschappelijke analyse bieden van hoe geluk bij ons tot een eendimensionaal geloofsartikel is verworden. László Földényi pleit voor een herwaardering van de melancholie en zo ook Mark Anderson, aan de hand van het oeuvre van W.G. Sebald. George Klein, ten slotte, portretteert de componist Béla Bartók als een groot kunstenaar die niet gelukkig hoefde te zijn, geen bewonderaars nodig had, maar compromisloos zocht naar expressie van de waarheid. ‘Durf te denken was het adagium dat Kant zijn tijdgenoten voorhield. Hij wist dat zonder zelfstandig denken en het zoeken naar waarheid – hoe moeilijk en soms pijnlijk ook – geen recht wordt gedaan aan wat van groter waarde is dan het onbegrensde, nimmer volledig te vervullen verlangen naar geluk: de menselijke waardigheid. Durf ongelukkig te zijn, zouden we in zijn voetspoor mogen zeggen. Want alleen wie niet bang is om de melancholie, de eenzaamheid, de pijnlijke waarheden van het menselijk bestaan te doorstaan, zal ook die waarden leren kennen die het leven zijn glans geven: ware liefde, ware vriendschap, ware kennis – een waar geluk, al is het voor even.’ (Rob Riemen, in Nexus 46) Het hele Lectori Salutem van Rob Riemen kunt u in pdf downloaden: Lectori Salutem Nexus 46. |
