'The Idea of Europe'

---

Deze lezing is verschenen in Deel IV. Nexus Bibliotheek.

---

'De laatste Europeaan', met die motivatie ontvangt George Steiner in mei - uit handen van de Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Joschka Fischer, de Ludwig Borne Prijs. Indien George Steiner inderdaad de laatste Europeaan zou zijn, dan zegt dat iets over de toekomst van Europa. Maar dat de polyglot, die is opgegroeid in de beste tradities van het Midden-Europese jodendom en humanisme bij uitstek een Europeaan is, is boven elke twijfel verheven.Zijn joodse ouders verlaten het door toenemend antisemitisme geteisterde Wenen in 1924 en vestigen zich in Parijs, waar in 1929 George Steiner wordt geboren. Begin 1940 ontvlucht de familie Europa en vestigt zich in New York. Na de oorlog studeert Steiner aan de universiteit van Chicago.Als hij zijn studies heeft afgerond, gaat hij terug naar Europa. Een joods intellectueel, een ware homme des lettres met een passie voor het leraarschap, wil 'Hitler niet het laatste woord geven in Europa'.Wat Steiner aan de universiteiten van Cambridge en Geneve doceert kan het beste worden omschreven als: oefening in lezen. En lezen betekent voor Steiner het lezen van de klassieken, de grote werken die hun zeggingskracht blijven behouden voor een ieder die de moeite wil nemen ze te lezen. Tegelijk ontwikkelt Steiner zich tot een briljant essayist die met een oneigentijdse eruditie over een veelvoud aan cultuurfilosofische onderwerpen schrijft en daarbij ongemakkelijke vragen over de toekomst van Europa, de invloed van Amerika, het verraad der intellectuelen en het lot van Israel niet schuwt.

Aan zijn lange reeks publicaties kon hij onlangs de prestigieuze Charles Eliot Norton Lectures toevoegen, verzameld in Lessons of the Masters: 'Culture is a branch of liberty, of moral and political freedom. [...] A society, such as that of unbridled profit, which does not honour its teachers, is flawed.'

Schubert: Grand Duo D. 574 door Nicoline van Santen (viool) en Frank van der Laar (piano)