'Latitude, Slaves and the Bible. A Local Approach to Globalization'

---

De Nexus-lezing door Calro Ginzburg, werk van en over zijn ouders en van Nicolá Chiaromonte is gepubliceerd in Nexus 35.

---

Carlo Ginzburg wordt in 1939 in Turijn geboren. In 1957 gaat hij geschiedenis studeren aan het prestigieuze Scuolo Normale Superiore in Pisa. In 1978 wordt hij benoemd tot hoogleraar in de moderne geschiedenis aan de Universiteit van Bologna en sinds 1988 is hij hoogleraar voor de Italiaanse Renaissance aan de University of California Los Angeles. Hij verzorgde belangrijke lezingen in onder meer Harvard, Yale, Jeruzalem, Warburg Institute in Londen, het Collège de France in Parijs en het Wissenschaftskolleg in Berlijn. De eerste boeken van Ginzburg handelen over de vervolging door de inquisitie van 'heksen' en 'ketters'. Buiten zijn vakgebied wordt hij bekend met het boek Il formaggio e i vermi: Il cosmo di un mugnaio del 1500 (De kaas en de wormen. Het wereldbeeld van een zestiende-eeuwse molenaar, 1976). Aan de hand van een 'microgeschiedenis' verbindt Ginzburg de politieke en religieuze leefwereld van de zestiende-eeuwse molenaar Menocchio met een algemeen ontwikkelingsperspectief van de overgang naar de moderne cultuur van de geletterde elite. Verder publiceerde Ginzburg onder meer over de grondslagen van de geschiedwetenschap; een fascineerde studie over de schilder Pierro della Francesca en over de Engelse literatuur. Net als zijn ouders is zijn betrokkenheid bij politieke ontwikkelingen in de maatschappij groot. Hij schrijft artikelen over de Rooms-Katholieke kerk en aids; historici en de ontkenning van de shoah; en zijn aanklacht tegen de praktijken van de Italiaanse justitie in Il giudice e lo storico (De rechter en de historicus, 1991), waarin Ginzburg het proces tegen zijn van politieke moord verdachte vriend Sofri analyseert.

In zijn Nexus-lezing Latitude, Slaves and the Bible analyseert Carlo Ginzburg globalisering vanuit een historisch perspectief. Zijn uitgangspunt is het leven van een Zwitsere calvinist, die geboren werd in Neuchâtel en na een leven vol omzwervingen in 1730 stierf in de Anerikaanse staat South Carolina. Hij werkte jaren in Batavia voor de Verenigde Oostindische Compagnie en zette een ambitieus kolonisatieproject op voor Zuid-Afrika dat hij — zonder succes — ter uitvoering voorstelde aan de VOC. Deze geschiedenis zal een onverwacht licht werpen op de argumenten die zijn gebruikt bij het verspreiden en opleggen van Europese waarden over de hele wereld als ook op globalisering als een historisch proces.

Een korte familiegeschiedenis

De vader van Carlo, Leone Ginzburg, is van Russische joodse afkomst maar woont al sinds zijn jeugd in Italië en is geheel tweetalig. Leone Ginzburg doceert Russische literatuur aan de universiteit van Turijn en richt samen met zijn vrienden Giulio Einaudi en Cesare Pavese uitgeverij Einaudi op. Hij heeft een leidende rol in het intellectuele leven in Turijn en is actief in de strijd tegen het fascisme waardoor hij verschillende malen in de gevangenis belandt. In 1938 trouwt Leone Ginzburg met Natalia Levi. Natalia komt uit een joods socialistisch milieu en via haar broers — die weer goed bevriend zijn met onder anderen Nicola Chiaromonte — raakt ook zij betrokken bij het politieke verzet. Op grond van zijn politieke activiteiten wordt Leone in 1940 verbannen naar een dorpje in de Abruzzen en Natalia volgt met hun twee zonen Carlo en Andrea. In september 1943 keert Leone in het geheim terug naar Turijn en vervolgens naar Rome om zich daar aan te sluiten bij het verzet. Natalia volgt hem in november met de kinderen. Drie weken later wordt Leone Ginzburg door de nazi's opgepakt. In februari 1944 wordt hij in de Regina Coeli-gevangenis in Rome doodgemarteld.

Natalia Ginzburg gaat na de oorlog eveneens voor uitgeverij Einaudi werken (waar zij onder anderen Primo Levi en Italo Calvino publiceert) en begint haar eigen boeken te schrijven. Met romans als Tutti i nostri ieri (Al onze gisterens, 1952), de autobiografische herinneringen Lessico famigliare (Familielexicon, 1963) en de essaybundel Le piccole virtù (De kleine deugden, 1961) vestigt zij haar naam als een van de belangrijkste schrijfsters in het na-oorlogse Europa. Ze bleef politiek actief en was enige tijd lid van het Italiaanse parlement voor een onafhankelijke linkse partij. In 1991 overlijdt zij in Rome.

Chansons en madrigalen uit de Renaissance door het Egidius Kwartet