‘"Maar melancholie,” schrijft Sebald in de inleiding tot zijn academische onderzoek naar Oostenrijkse literatuur, ‘heeft niets te maken met doodsverlangen. Het is een vorm van verzet. [...] De beschrijving van het Unglück heeft zelf de mogelijkheid in zich het ongeluk te overwinnen.” Dat is uiteindelijk een van de grote paradoxen van de melancholie in de kunst, van een Bachcantate tot Becketts Wachten op Godot: de paradox dat vormgegeven droefheid praktische hulp biedt aan de mensen die eraan lijden.’ (p. 120)

Aan de hand van het werk van de Duitse romancier W.G. Sebald breekt Mark Anderson een lans voor een herwaardering van de melancholie, als enig mogelijke houding om de last van het verleden die we moeten dragen, te kunnen torsen. De kunsten zijn het aangewezen instrument voor deze ‘daad van verzet’ ‘tegen de krachten van vernietiging en vergeten in het menselijk leven’. Het werk van Sebald, achtervolgd door de ‘postmemory’ aan het Duitse oorlogsgeweld dat hij zelf alleen indirect had meegemaakt, is hiervan een veelzeggende illustratie.

Ria van Hengel