'Voor de schriftgeleerde, voor het ideaal van schriftgeleerdheid in het joods-zijn, hoeft het huis van de toekomstige tijd niet Israël te zijn.' (p. 59)

Het joodse volk heeft in zijn lange diaspora de tekst van de Hebreeuwse bijbel en de commentaren daarop als huis op zijn rug meegedragen. Vanuit dit huis was een oversteek naar de universele Europese cultuur in de 19e en 20e eeuw niet moeilijk. Maar nationalistische en racistische krachten hebben dit proces belemmerd en voor een deel teniet gedaan. De staat Israël zelf verstikt door zijn nationalisme het voortleven van de joodse cultuur, die alleen als gast in een gastvrije wereld kan blijven bloeien.

Vertaling Peter Bergsma