Welke ongekende revolutie heeft zich plotseling voltrokken dat de klassieken, de bakermat van menselijke beschavingen, waaraan door de christelijke noch de Franse revolutie getornd was, in Frankrijk zoals vrijwel overal in Europa, binnen enkele decennia in de onderwijsprogramma’s gemarginaliseerd en verschraald zijn, gehoond en bespot door de publieke opinie en teruggedrongen in gespecialiseerde studies die zelf worden uitgehold door de noodzaak zich te legitimeren onder de naam ‘menswetenschappen’ of ‘cultuurspreiding’. [...] Literatuur, kunst, wellevendheid, goede smaak met de vaste ijkpunten en referenten die ze hadden in de antieke en moderne klassieken, met wat aan symbolen en moraal was geërfd van de beschaving die ze van geslacht op geslacht overdroegen en vernieuwden, zijn bij ons letterlijk verzopen, misschien iets minder bruut dan door de Chinese of Cambodjaanse culturele revolutie, maar in wezen even radicaal. (p. 20)

Vijftien jaar na de publicatie van zijn opzienbarende essay ‘L’état culturel’ beziet Marc Fumaroli opnieuw de tanende invloed van de klassieken, de meesterwerken van de westerse beschaving, in de cultuur en het onderwijs van onze tijd. Hij signaleert hoe de afgelopen vijftig jaar een traditie werd afgebroken die zelfs onder de zwaarste stormen van de geschiedenis overeind was gebleven. Fumaroli bepleit onder meer dat de Republiek der Letteren eensgezind tegenwicht moet bieden aan de commerciële wereld van cultuur en communicatie en breekt een lans voor kleinschalig, kwalitatief hoogstaand onderwijs op klassieke leest, omdat het voor Europese landen onontbeerlijk blijft een intellectuele elite op te leiden.

vertaling: Mirjam de Veth