"Tegenover de utopie van het totale vergeten staan daar dan drie oude vrouwen en vele andere vrouwen en mannen ook, die het idee van de heldhaftige herinnering voor ons in stand houden." (p.11)

De totalitaire machten van de twintigste eeuw wilden zich meester maken van de eeuwige nagedachtenis. Daarom moest zelfs de herinnering aan de Sowjet-terreur en aan de genocide van Nazi-Duitsland worden uitgewist. De dichters waren de enigen, die zich hiertegen met succes hebben weten te verzetten. In Rusland was het Nadjezda Mandelstam die het verboden oeuvre van haar omgebrachte man Osip uit het hoofd leerde en daarmee bewaarde en hetzelfde deden Lidya Tsaiowskaja en Anna Achmatowa met hun eigen werken. De heldhaftige herinnering heeft een hoge prijs gevraagd, maar uiteindelijk heeft de poëzie de macht van de staatsterreur overwonnen.

Vertaling Jeanne Holierhoek