fragmenten

‘Passion for Faith’, was een van de drie debatthema’s van de Nexus-dag. De andere 2 behelsden ‘passion for death’ en ‘passion for freedom’. De dag stond in het teken van de opera La Juif van Fromental Halévy die de avond ervoor was opgevoerd in het Muziektheater in Amsterdam. Een opera waarin geloof, antisemitisme en wraak centraal stonden.

Keynotespeaker was Jonathan Sacks, opperrabbijn van de Verenigde Hebreeuwse Congegratie van het Britse Gemenebest. Sacks kwam, in een adembenemende lezing over de stereotypering door de eeuwen heen van de jood, tot de pijnlijke conclusie dat mensen eigenlijk weinig van de geschiedenis leren en dat daarom de geschiedenis, ondanks alles, zich toch herhaalt.
Sacks probeerde religie met de liberale democratie te verbinden door te betogen dat i.c. veel van de joodse geschriften feitelijk in lijn zijn met de liberale democratie. Beide systemen gaan immers uit van wederkerigheid: mijn vrijheid moet niet ten koste van de ander gaan. ‘God creëerde diversiteit’.

Pratap Bhanu Mehta en Ramadan vonden elkaar in de vergelijking van de verloren sleutel en de lamp. Bhanu Mehta is president van de prestigieuze denktank Center for Policy Research. Hij vertelde over de verloren sleutel. De zoekende ziet ergens een lamp branden en gaat daar naar zijn sleutel zoeken terwijl hij daar nooit is geweest. De problemen, en daarmee de oplossing, worden gezocht waar ze niet zijn: over etnische problemen wordt te vaak ten onrechte een religieuze saus gegoten, vinden beide filosofen.

Maar Ramadan kan zich vooral vinden in de vaststelling van Bahnu Metha dat het tegenwoordig gaat om een crisis in autoriteit: wie heeft het recht om te beslissen? De ‘oude’ machthebbers moeten het recht delen met anderen, met bijvoorbeeld migranten. Ramadan: ‘Het gaat om een intrinsieke dynamiek. Het verdacht maken van bijvoorbeeld moslims als zouden ze niet als loyale burger kunnen functioneren hoort daarbij. Maar de overgrote meerderheid van de moslims integreert, doet mee aan de Nederlandse samenleving. Dat is een feit. Het is dan ook een niet vol te houden verhaal. It’s over, they are Dutch! Laat daarom oude migranten nieuwe burgers worden en laat hen nieuwe inwoners helpen om nieuwe burgers te worden.’

Ernst Hirsch Ballin, minister van Justitie, meent dat eerder het groepsdenken dan religie een belemmering kan vormen voor de samenleving. ‘Het gaat niet om “de” katholiek, “de” moslim of “de” politicus. Ik ben katholiek, maar dat is niet de bepalende factor. Ik ben allereerst mens en daarna nog veel andere zaken. Mijn identiteit bestaat uit vele elementen.’ Hirsch Ballin laat zich niet door zijn geloof leiden in zijn beslissingen: ‘Het politieke argument telt in een democratie. Het gaat om het zoeken van de waarheid boven de diverse religieuze lijnen.’

U kunt het hele artikel hier lezen.

redactie Wereldjournalisten