fragment

Sacks betoogde dat we voor het verminderen van de religieuze spanningen, die grote gevolgen hebben voor de maatschappij en politiek, onze hoop niet moeten richten op verdere secularisatie. Nu de religiositeit in grote delen van de wereld weer toeneemt, moeten tolerantie en het respectvol samenleven juist worden onderbouwd vanuit een religieus perspectief. Een daartoe ziet hij voldoende mogelijkheden, gezien de gezamenlijke wortels van de monotheïstische godsdiensten.

Vanuit dit religieuze perspectief hield hij een pleidooi voor de liberale democratie. Want deze maakt iets mogelijk wat volgens hem geen enkele godsdienst op eigen kracht is gelukt: een omgeving scheppen waarin mensen met uiteenlopende religieuze overtuigingen vreedzaam kunnen samenleven.

Het vergezicht van Sacks kan dienen als wenkend perspectief, ook al zijn we er nog ver van verwijderd. Aan voorbeelden van religieus geïnspireerde intolerantie ontbrak het aan de Nexus-gesprekstafel niet: oplevend anti-semitisme, mensenrechtenschendingen van religieus geïnspireerde regimes als die in Iran, en terroristische aanslagen van het Midden-Oosten tot Afghanistan. Het onwankelbare geloof in de eigen waarheid en een daaraan gekoppelde zendingsdrang staat de ontwikkeling richting pluralisme nog vaak in de weg.

Michiel Goudswaard