Het streven het Europese ideaal nieuw leven in te blazen, lijkt uit te monden in een poging de burger te dwingen tot liefde in een lang geleden gesloten huwelijk. We hebben een gezamenlijke markt, een gezamenlijke grondwet, nu moet alleen de burger nog enthousiast raken.
[...] Je kunt wel een hele conferentie baseren op de gedachte dat er Europese burgers nodig zijn voor een Europese democratie - 'no demos, no democracy' verkondigden de sprekers eensgezind - maar het kan geen kwaad ook eens het tegenovergestelde te overdenken. No democracy, no demos. Zonder democratische infrastructuur geen kans op Europese betrokkenheid van de burgers en de vorming van een Europese gemeenschap.

Marjolijn Februari