fragmenten

Elfhonderd Nexus-bezoekers hadden de frisse lenteochtend zonder morren ingeruild voor het theaterduister en de doffe doodsklappen in Mahlers Tiende.

In het rondetafelgesprek met ontroerend scherpe bijdragen van Arnold Schönbergs dochter Nuria (als twee druppels water - historie tastbaar) en de scherpe germanist Carl Niekerk - kon er zelfs hartelijk gelachen worden. Operaregisseur Katie Mitchell vertelde over haar bezoek Mahlers Negende onder Haitink, de avond tevoren. "En ik maar denken aan die mail van Riemen. Wat is de ethische en politieke lading van deze muziek?!? Ik vond die niet, het is esthetisch escapisme."

Hoofdspreker was dirigent Iván Fischer, die het zeldzame talent bezit om op een inzichtelijke, deskundige en diverterende manier te spreken over muziek. Hij sloot aan op de helaas moeilijk verstaanbare schrijver/Germanist Claudio Magris, die Mahlers wortels in ‘Mitteleuropa’ onderzocht. Wat bij Magris abstract bleef, werd bij Fischer vlees en bloed: voor mannen als Mahler – rond 1900, joods of rooms maar in geen zin belijdend –waren Kunst en Cultuur de ware religie. Ze beten zich erin vast zoals de generaties voor hen dat deden in de Talmoed. „De ‘Mitzvah’ (goede daad verricht uit religieuze plicht) van Mahler was het uitdragen van cultuur.” Die van Fischer – voor koud twee uurtjes overgevlogen uit Boedapest – merkbaar óók.

Mischa Spel