Ook Europese waarden vertalen naar de straat

Leven de waarden van Europa vooral in de deftige omgeving van de Ridderzaal en het Binnehof in Den Haag? Op 7 september werd daar een reeks van conferenties over dat onderwerp geopend onder de titel Europa, a beautiful idea? Het was een waardige conferentie, dat wel.
Dat fabriekscomplex (Ontwerpfabriek) bleek een ideale metafoor voor de slotconferentie zaterdag over Europese waarden. De reeks was ondertussen ook al langs Warschau, Berlijn en Washington gegaan.
Er waren zeker duizend belangstellenden op de slotconferentie afgekomen. Het was een sterk gemotiveerd publiek, want wie blijft anders van 's morgens negen uur tot 's avonds half zeven zitten om alles te beluisteren? En dan ging het de hele dag ook nog in het Engels. Ook daaruit kon worden afgeleid dat het debat over Europese waarden wel degelijk leeft.
Wel leren Nederlanders nu van intellectuelen uit andere delen van Europa hoe belangrijk het is het Europese waardenpatroon inclusief de vrijheid van godsdienst serieus te nemen.
Luid applaus was er voor organisator Rob Riemen van het Nexus instituut in Tilburg. Die herinnerde eraan dat in 1956 de boodschap vanuit een door de Russen belegerde radiostudio in Boedapest was: "Wij dreigen te sterven voor Hongarije en Europa". En zei een panellid: "De vraag moet vandaag zijn, of je nog wel bereid bent te sterven voor je eigen natiestaat."
Europa, zo was één van de conclusies, zal nooit een eenheidsworst zijn. Het gaat niet om behoud van de eigen identiteit, maar om het respecteren van de identiteit van die ander. Je moet nooit je eigen gelijk voorop willen zetten, maar "constructieve twijfel" gebruiken als leidraad bij het omgaan met elkaar en met de verschillende waarden.

Koos van Houdt