Over: De idee Europa

Steiner is weliswaar nooit een gelovige geweest, maar God heeft dus wel dienst gedaan als creatieve boeman. Toch moet Setener in de vijftien jaar die na de publicatie van Real Presences zijn verstreken iets anders over de functie van God zijn gaan denken. In de tiende Nexus-lezing die hij onder de titel 'De idee Europa' vorig jaar hield, en die nu in boekvorm is verschenen, houdt hij een bijna warm pleidooi voor iets ongelooflijks: voor 'een postchristelijk Europa'. Het is ongelooflijk omdat bij de huidige pogingen tot het bepalen van eenEuropese identiteit meestal als eerste de joods-christelijke traditie opduikt. Die zou moeten worden voortgezet. [...] Het begint langzaam door te dringen dat Europa heel goed zonder het christendom kan. Er is genoeg in de oude en hedendaagse ideeënwereld van Europa dat vorm kan geven aan een postchristelijk Europa. Het christendom heeft de bijbel, Augustinus, Luther en vele andere tekstgetrouwen, maar wat Steiner het 'seculiere humanisme' noemt, heeft de hele Griekse en Romeinse literatuur, alle schrijvers van de renaissance, het humanisme, de romantiek en het modernisme om het postchristelijke Europa mee te voeden.

Carel Peeters