Over: De idee Europa

Waar staat Europa voor? Die vraag komt aan de orde tijdens de intellectuele top die in de loop van dit jaar onder het Nederlandse EU-vorzitterschap plaats heeft. In de tiende Nexus-lezing gaf cultuurfilosoof George Steiner alvast zijn antwoord: Europa wordt gevormd door koffiehuizen en cafés zoals je ze daarbuiten niet vindt. Ons werelddeel wordt verder gekenmerkt door zijn landschap met zijn overzichtelijke en menselijke schaal, door straten en pleinen die zijn genoemd naar staatslieden, geleerden en kunstenaars, en door de tweeledigie afstamming van Griekse oudheid en jodendom/christendom. net zo Euruopees trouwens als de nachtmerrie van twee wereldoorlogen, etnische zuiveringen en antisemitisme. Europa moet zich niet willen meten met grootmachten als de Verenigde Staten en China, betoogt Steiner, maar zou zich weer bezig moeten houden met idealen die elkders door de nadruk op consumentisme en geld verdienen in de verdrukking zijn geraakt: de realisering van wijsheid, het verwerven van belangeloze kennis en het scheppen van schoonheid.