'"Geef licht, en de duisternis verdwijnt vanzelf." Zo citeerde minister-president Balkenende onze eigen Erasmus op de Nexusconferentie in Amsterdam. " Mensen spreken soms over de toekomst van de Europese cultuur en beschaving in sombere tonen. Ik verwerp dat pessimisme." Even tevoren had filosoof Roger Scruton het professionele optimisme gehekeld van politici "die aan elk onderwerp, hoe somber ook, een positieve spin meegeven", en zo goede analyses in de weg staan. Dat werd ook zichtbaar in Balkenendes reactie op het Ierse 'nee' tegen het verdrag van Lissabon. "Praktisch alle partijen in Ierland hebben zich gehaast te zeggen dat dit geen 'nee' betekent tegen het EU-lidmaatschap", zo bracht Balkenende zijn blijde boodschap.
[...]
De premier had beter kunnen luisteren naar Francis Fukuyama, die als fundamenteeel probleem van de EU naar voren had gebracht dat het een "postnationaal eenheidsstreven" was van "predemocratisch tot stand gekomen natiestaten". Zo is een onduidelijk "politiek beest" geboren, "zonder onderliggend cultureel beginsel", waarvan "de procedure niet beantwoordt aan het gevoel van de burgers", terwijl alles door de massale instroom van migranten nog eens extra wordt gecompliceerd.
Premier Balkenende nam echter nietsvermoedend de vijftigste editie van het tijdschrift Nexus in ontvangst uit handen van Nexusdirecteur, oprichter en dagvoorzitter Rob Riemen. Die zette de premier flink in het zonnetje, want zonder Balkenende zou de huidige bloei van het Nexusinstituut niet mogelijk zijn geweest, aldus Riemen tot het 1100-koppige publiek in de Passenger Terminal Amsterdam (PTA) aan het IJ.
De Nexusconferentie verliep volgens beproefd recept. Een juweel van een openingslezing, dit maal door George Steiner (79), waarin deze in een denkbeeldige trialoog een dichter, musicus en wiskundige liet wedijveren wie over de beste taal beschikte: de natuurlijke taal, de muziek of de algebra. Daarop volgden, verdeeld over de dag, de panelgesprekken onder leiding van Riemen, waarin steeds nieuwe intellectuele kopstukken aantraden om hun licht over het thema te laten schijnen. Dat luidde vandaag Identity please!.'

Henk Rijkers