Cultuurduizendpoot Jonathan Taplin over pop, kitsch, en de strijd om het internet

Jonathan Taplin is zo iemand die telkens opnieuw begint. Hij was roadie van Bob Dylan en manager van The Band in de jaren zestig. Filmproducent voor Martin Scorsese in de jaren zeventig. Bankier in de jaren tachtig. Internetondernemer in de jaren negentig. Ik hou van de chaos die verandering teweegbrengt, zegt hij op de plek van zijn vijfde leven - de universiteit van Southern California in Los Angeles. Daar onderzoekt hij de invloed van internet op de Amerikaanse cultuur. Dit weekeinde is hij een van de sprekers op de Nexus-conferentie in Amsterdam, die onder meer gaat over de invloed van kitsch op het moderne leven.[...] Na The Last Waltz begonnen voor Taplin de jaren tachtig: ze stemden hem somber. Hij verafschuwde het dat het culturele leven - na Reagans conservatieve revolutie - gedomineerd werd door geld. Winst ging boven originaliteit. Alles naar het voorbeeld van Andy Warhol, die zijn talenten in dienst stelde van zijn imago. Warhol was een begenadigd tekenaar, maar koos tenslotte voor zijn productielijn: elke twintig minuten een nieuwe zeefdruk voor 60.000 dollar per stuk - en daarna op de foto met Nancy Reagan. Imago verstootte de werkelijkheid: het succes van kitsch.
[...]
De advertentie-industrie kwam erachter dat het cool was om deel uit te maken van de tegencultuur. Zo ging de tegencultuur verloren in de massacultuur. De muziekindustrie boomde. Ik kende die mensen, ze dachten in die tijd echt: maakt niet uit wat we op de markt gooien, het verkoopt toch. De authenticiteit van Dylan, The Band en The Beatles werd vervangen door would bes.[...]Taplin stapte over naar een wereld waar, volgens hem, geld terecht regeert: als bankier voorkwam hij dat de Walt Disney-studios werden overgenomen door raiders.
[...]
De greep van Hollywood en de mediaconglematen op onze smaak is voorbij. YouTube is de nieuwe norm. Mensen zoeken niet langer fifteen minutes of fame - ze zoeken fame for fifteen people. Originele mensen hebben weer een stem. Het web legt een levendige en dynamische cultuur bloot. De macht van het geld legt het - even - af tegen de macht van de creativiteit. De jaren tachtig zijn voorbij. Eindelijk!

De trend is inmiddels ook tot de politiek doorgedrongen, zegt hij. Het conservatisme loopt op zijn laatste benen. De verkiezingen van 2006 zijn even belangrijk als die van 1968. Het omslagpunt was volgens mij Bush in 2003 over Irak: mission accomplished. Sindsdien zien we een omgekeerde beweging: het imago regeert niet langer de werkelijkheid, neen, de werkelijkheid is begonnen het imago te verdringen.

Tom-Jan Meeus