Essay.
Inleiding 'Thomas Manns bezonnen tijd' door Rob Riemen, vertaling Paul Beers, vormgeving Jacques Janssen, 1999, Uitgeverij Nexus te Tilburg. Beperkte oplage, 60 pp., gebonden.  |
Mijn Tijd
|
|
Over Mijn Tijd
Meine Zeit, een voordracht die Thomas Mann in 1950 uitsprak aan de universiteit van Chicago, is doordrenkt van de ware Europese geest, de grote humane ideeën. In deze tekst blikt de vijfenzeventigjarige Mann terug, niet op zijn leven maar op zijn tijd, een tijd waarin hij de ‘eerste glorie van het nieuw gestichte Duitse Rijk’ meemaakte, en de paardentram, het eerste telefoonkastje en de vélocipède. Maar ook de Eerste Wereldoorlog, die hem ertoe bracht de romantische burgerlijkheid en het nationalisme te verdedigen. Meteen na de oorlog stapte hij af van dit gedachtegoed en pleitte hij als anti-nationalist voor een nieuw humanisme dat het totaal van ons bestaan omvat en de politieke werkelijkheid niet negeert. In Meine Zeit verklaart Mann dat zijn afkeer van elke vorm van totalitarisme gebaseerd is op het feit dat dergelijke ideologieën altijd de leugen vereren. Als schrijver kan hij niet anders dan toegewijd zijn aan de waarheid, de maat en de waarde, het ideaal waar iedere mens naar moet streven. De aanleiding voor deze eerste Nederlandse uitgave was de komst van zijn dochter, Elisabeth Mann Borgese naar Nederland, in 1999, waar zij in de voetsporen van haar vader trad door de Nexus-lezing te geven met als titel 'The Years of My Life'. HM Koningin Beatrix woonde de lezing mede bij. Deze unieke tekst is gepubliceerd in Nexus 24, waarin meerdere auteurs een essay schreven met hetzelfde thema. Elisabeth Mann Borgese overleed in februari 2002. Citaat: 'Over mijn tijd wil ik u spreken, niet over mijn leven. Ik heb weinig of zelfs helemaal geen neiging een autobiografische voordracht voor u te houden. [...] Als ik nu echter over 'mijn tijd' ga spreken, dan staat me noodzakerlijkerwijs toch een dubbel doel voor ogen. De tijd en het tijdperk dat het kader van mijn individuele leven vormde en waarvan ik getuige was, is ook de tijd die mij gegeven, de zandloper die mij meegegeven was en welks fijne , door de smalle hals stromende zand nog maar zo weinig over is dat het om te schrikken zou zijn, ware het niet dat het bij tijd om iets zo merkwaardig kostbaars en vervulbaars gaat dat weinig daarvan altijd nog zeer veel is.' |
