Over: De idee Europa

Als voorzitter van de EU organiseert Nederland een internationaal debat over de waarden en grondslagen van Europa. Wat delen de burgers in Europa eigenlijk en is er nog wel toekomst voor ons werelddeel? Op zoek naar 'Europa', dat meer moet zijn dan een geografisch en economisch afgebakende ruimte. [...] Dat Nederland het initiatief tot deze debatten heeft genomen, getuigt van moed, zegt Rob Riemen van het Nexus Instituut te Tilburg, dat de organisatie van de conferentie op zich heeft genomen. 'Het is een volstrekt uniek initiatief in de geschiedenis van de Europese Unie. Nog nooit zijn de grenzen van Europa vastgesteld. Er wordt wel gesproken over de grenzen van de Europese Unie, maar dat is wat anders. Nederlands steekt met dit initiatief behoorlijk zijn nek uit.' [...] De reacties zijn inmiddels erg enthousiast, aldus Riemen. 'Ook vanuit de Europese Commissie, die het project financieel ondersteunt. Daar vinden ze het ongekend dat een regering tijdens het voorzitterschap zo'n uniek initiatief neemt.' [...] Wat is nu precies dat kenmerkende van Europa? Wat maakt Europa tot Europa en de Europeaan tot Europeaan? In aanloop naar de reeks debatten heeft de cultuurfilosoof George Steiner vorig jaar de tiende Nexus-lezing uitgesproken onder de titel 'De idee Europa'. Steiner kwam tot vijf punten, parameters zoals hij ze noemde, die volgens hem aangeven waardoor Europa wordt gevormd. [...] Europa als beschavingsideaal: onder dat thema zullen historici, filosofen, dichters, juristen en politici elkaar ontmoeten. Beide groepen moeten elkaar beïnvloeden, zodat de politici zich laten voeden met het cultuurfilosofische gedachtegoed en de edenkers zich bewust worden van de complexiteit van politieke beslissingen. 'We zullen op zijn minst een begin van een antwoord moeten vinden op de vraag wat ons in Europa bindt, zodat we het gesprek erover kunnen voortzetten,' stelt organisator Rob Riemen zich tot doel.

Marc Janssens